РЕАКЦИЈА ЗА ТРАГЕДИЈАТА ВО КОЧАНИ (ТАГА, ГНЕВ И ОТВОРЕНИ ПРАШАЊА)
Се уште недостигаат зборови што можат да го опишат шокот, тагата и гневот кој го предизвика вчерашната трагадија во Кочани, каде во пожар загинаа 59 луѓе, главно млади момчиња и девојки.
Изразуваме најдлабоко сочувство до семејствата и најблиските на загинатите. Нивната загуба е ненадоместлива. Нивните животи се уништени. Уништени од трката за профит, од желбата за брза заработка, од привилегиите без одговорност, без свест за можните последици…
Секое класно општество ги заташкува своите злосторства. Дурмо Турс, Беса Транс, Модуларната болница Тетово завршија како „чуда за три дена“. Капиталистичката демократија почива врз секојдневна пропаганда која постојано пронаоѓа нови и нови теми на општествен судир кои го замајуваат умот на работниците. Но вчера повторно пожар, повторно изигрување на стандардите и прописите, повторно очигледен криминал. Еднаш беше таканаречен меѓународен превоз, потоа беше таканаречена болница, на крај е таканаречена дискотека. Сите несреќи имаат заеднички именител – тоа е профитот.
Речиси во секој град напуштени објекти се преобразиле во ноќни клубови, кабареа и дискотеки кои одеднаш стануваат регионални центри за стотици млади, додека непречено се удираат печати и се ставаат потписи на одобренија за пренамена на објекти без соодветни елаборати, се вршат фиктивни обуки за безбедност и заштита, се издаваат лажни лиценци, се вршат надзори без теренски увид. Во трката за профит и брза заработка, правилата служат за изигрување, а надлежноста за поткусурување.
Додека власта и опозицијата ќе ја префрлаат предизборно топката кој е виновен за трагедијата, и додека обвинителството и судската власт во следните денови ќе се обидуваат да ја повратат довербата која никогаш не ја уживале, време е да се впери прстот директно кон локалната бизнис елита и локалните моќници кои некој ги поставил за шерифи.
Време е да го впериме прстот во нив како класа, не како поединци. Таканаречената дискотека работела непречено над 10 години. Во тој период централната и локалната власт неколку пати се менуваше, додека бирократијата старееше и се заменуваше. Но криминалните шеми опстанаа и останаа. Останаа бидејќи невозможно е капитализмот да функционира без истите – тие се негов производ.
Време е да го впериме прстот кон целокупниот капиталистички систем, без да се плашиме дека ќе бидеме обвинети за релативизирање на несреќата. Зошто не треба да изумиме дека ваквите несреќи се случуваат насекаде во светот, затоа што капитализмот владее насекаде. Од најразвиените земји до најзаостанатите. Зошто и таму како и тука, трката за профит и брза заработка е моторот што ја движи општествената машина онака како што е конструирана. Тоа е систем во кој едни одговараат пред законот за најситни грешки, додека други не одговараат ни за најголеми престапи.
Овој систем не може да се реформира. Капитализмот ги обесмислува и обезвреднува човечките животи насекаде во светот. Овој систем не може да се поправи. Тој и натаму ќе не третира како робови, слуги и ресурси.
Имајќи го предвид сето ова, време е за промени во нашето поимање на нормалното и очекуваното. Од досегашното одмавнување со рацете, кревање раменици, помирување со состојбите, вкалапување во системот кој корумпира, кон целосно политичко организирање на угнетените кое ќе ги донесе неопходните револуционерни промени!
REAGIMI PËR TRAGJEDINË NË KOÇAN (TRISHTIM, ZEMËRIM DHE PYETJE TË HAPURA)
Ende nuk ka fjalë për të përshkruar tronditjen, pikëllimin dhe zemërimin e shkaktuar nga tragjedia e djeshme në Koçan, ku nga zjarri humbën jetën 59 persona, kryesisht të rinj dhe të reja.
Shprehim ngushëllimet tona më të thella për familjet dhe të afërmit e të ndjerëve. Humbja e tyre është e pakthyeshme. Jetët e tyre janë shkatërruar. Të shkatërruara nga gara për fitim, nga dëshira për para të shpejta, nga privilegje pa përgjegjësi, pa vetëdije për pasojat e mundshme…
Çdo shoqëri klasore mbulon krimet e saja. Durmo Tours, Besa Trans dhe Spitali Modular i Tetovës përfunduan si “mrekulli për tri ditë”. Demokracia kapitaliste mbështetet në propagandën e përditshme që vazhdimisht gjen tema të reja dhe të reja, të konfliktit shoqëror që ngatërrojnë mendjet e punëtorëve. Por dje ka ndodhur një tjetër zjarr, një tjetër shkelje e standardeve dhe rregulloreve, një tjetër krim i dukshëm. Dikur ka qenë i ashtuquajturi transport ndërkombëtar, më pas ka qenë i ashtuquajturi spital dhe në fund është e ashtuquajtura diskotekë. Të gjitha aksidentet kanë një emërues të përbashkët – ai është fitimi.
Pothuajse në çdo qytet, ndërtesat e braktisura janë shndërruar në klube nate, kabare e diskoteka, që befas janë kthyer në qendra rajonale për qindra të rinj, ndërkohë që miratimet për konvertimin e ndërtesave po vulosen dhe firmosen pa raporte të duhura, po bëhen trajnime fiktive për siguri dhe mbrojtje, po jepen licenca false dhe po kryhen mbikëqyrje pa inspektim në terren. Në garën për fitim dhe para të shpejta, rregullat shërbejnë për tu anashkaluar, dhe juridiksioni shërben për tu blerë – korruptuar.
Ndërkohë që qeveria dhe opozita do të kalojnë topin në garën parazgjedhore se kush është fajtori për tragjedinë, ndërsa prokuroria dhe gjyqësori, në ditët në vijim do të përpiqen të rifitojnë besimin që nuk e patën kurrë, është koha që të drejtojmë gishtin drejtpërsëdrejti te elita e biznesit vendas dhe ata me pushtet-fuqi lokalë, që dikush i emëroi sherifë.
Është koha t’u drejtojmë gishtin atyre si klasë, jo si individë. E ashtuquajtura diskotekë ka funksionuar pandërprerë për mbi 10 vjet. Gjatë asaj periudhe, pushteti qendror dhe ai vendor ndryshuan disa herë, ndërsa burokracia u plak dhe u zëvendësua. Por skemat kriminale mbijetuan dhe mbetën. Ata mbeten sepse është e pamundur që kapitalizmi të funksionojë pa to – ata janë produkt i tij.
Është koha të drejtojmë gishtin drejt gjithë sistemit kapitalist, pa frikën se do të akuzohemi për relativizimin e fatkeqësisë. Pse të mos shpikim që aksidente të tilla ndodhin kudo në botë, sepse kudo sundon kapitalizmi. Nga vendet më të zhvilluara tek më të prapambeturat. Sepse edhe atje ashtu sikur edhe këtu, gara për fitim dhe para të shpejta është motori që drejton makinën shoqërore ashtu sikur që është e ndërtuar. Është një sistem në të cilin disa përgjigjen para ligjit për gabimet më të vogla, ndërsa të tjerët nuk mbajnë përgjegjësi as për shkeljet më të mëdha.
Ky sistem nuk mund të reformohet. Kapitalizmi jetët njerëzore i bën të pakuptimta dhe i zhvlerëson ato kudo në botë. Ky sistem nuk mund të rregullohet. Ai do të vazhdojë të na trajtojë si skllevër, shërbëtorë dhe resurse.
Duke pasur parasysh të gjitha këto, është koha për ndryshime në të kuptuarit tonë për atë që është normale dhe e pritshme. Nga lëkundjet aktuale të duarve, ngritja e supave, pajtimi me situatën dhe përshtatja në një sistem që korrupton, në një organizim të plotë politik të të shtypurve që do të sjellë ndryshimet e nevojshme revolucionare!
REACTION TO THE TRAGEDY IN KOČANI (GRIEF, ANGER, AND UNANSWERED QUESTIONS)
Words still fail to describe the shock, grief, and anger caused by yesterday’s tragedy in Kočani, where 59 people, mostly young men and women, lost their lives in a fire.
We express our deepest condolences to the families and loved ones of the victims. Their loss is irreparable. Their lives have been destroyed—destroyed by the race for profit, by the desire for quick earnings, by privileges without responsibility, and by a lack of awareness of the potential consequences…
Every class society covers up its crimes. Durmo Tours, Besa Trans, the Modular Hospital in Tetovo—all ended up as “three-day wonders.” Capitalist democracy rests on daily propaganda that constantly finds new topics of social conflict to mislead the minds of workers. But yesterday, once again, there was a fire, once again standards and regulations were ignored, once again an obvious crime was committed. First, it was so-called international transport, then a so-called hospital, and now a so-called nightclub. All these tragedies have a common denominator—profit.
In almost every city, abandoned buildings have been transformed into nightclubs, cabarets, and discos, which suddenly become regional hubs for hundreds of young people, while permits are rubber-stamped and signatures are signed on approvals for repurposing buildings without proper documentation. Fake safety trainings are conducted, false licenses are issued, and inspections are carried out without on-site visits. In the race for profit and quick earnings, rules are meant to be bent, and oversight is meant to be bypassed.
While the government and opposition will play the pre-election blame game over who is responsible for the tragedy, and while the prosecution and judiciary will try to regain the trust they never truly had in the coming days, it is time to point the finger directly at the local business elite and local power brokers who have been appointed as sheriffs.
It is time to point the finger at them as a class, not as individuals. The so-called nightclub operated uninterrupted for over 10 years. During that period, the central and local government changed several times, while the bureaucracy aged and was replaced. But the criminal schemes persisted and remained. They remained because capitalism cannot function without them—they are its product.
It is time to point the finger at the entire capitalist system, without fear of being accused of relativizing the tragedy. Why should we be surprised that such tragedies happen everywhere in the world? Because capitalism rules everywhere—from the most developed countries to the most underdeveloped. Because there, as here, the race for profit and quick earnings is the engine that drives the social machine as it is constructed. It is a system where some are held accountable for the smallest mistakes, while others are not held accountable for the gravest crimes.
This system cannot be reformed. Capitalism devalues and dehumanizes lives everywhere in the world. This system cannot be fixed. It will continue to treat us as slaves, servants, and resources.
Considering all this, it is time for a change in our understanding of what is normal and expected. From the current shrugging of shoulders, raising of hands, and resignation to the status quo, we must move toward full political organization of the oppressed to bring about the necessary revolutionary changes!